Adaptacja węchowa sprawia, że po piętnastu do trzydziestu minutach od rozpylenia przestajesz wyczuwać własne perfumy. Zdarza się to każdemu i nie oznacza, że perfumy zniknęły ani że Twój węch jest niesprawny. Osoby wokół Ciebie nadal je wyczuwają, często przez wiele godzin.
Adaptacja węchowa w kilku słowach
Pojawia się po: 15–30 minutach od rozpylenia
Nie oznacza: słabych perfum ani upośledzenia węchu
Różni się od: anosmii swoistej, stałej dla jednej cząsteczki
Mija po: 10–15 minutach na świeżym powietrzu
Można sprawdzić: pytając kogoś innego lub wąchając ubranie bez zapachu
Co dzieje się w nosie
Receptory węchowe nie przekazują mózgowi informacji o stałym bodźcu, lecz o zmianie. Gdy cząsteczka pozostaje taka sama, receptor ogranicza swoją reakcję, a mózg filtruje ją jako szum tła.
Z ewolucyjnego punktu widzenia ma to sens: musisz zauważać nowy zapach, a nie bez końca czuć własne ubrania. Ten sam mechanizm sprawia, że po kilku minutach w obcym domu przestajesz wyczuwać jego charakterystyczny zapach.
To nie jest anosmia
Anosmia swoista to coś innego: stała ślepa plamka dotycząca tylko jednej cząsteczki, na przykład ambroksanu lub białego piżma. Nie zależy od upływu czasu, lecz od konkretnej substancji.
Adaptacja natomiast mija. Wystarczy wyjść na świeże powietrze, a po dziesięciu minutach zapach znów staje się wyczuwalny.
Najczęstszy skutek: dodatkowe rozpylanie
Tutaj pojawia się jedyny rzeczywisty problem, który powoduje adaptacja. Nie czujesz już swojego zapachu, więc rozpylasz jeszcze dwa razy i niechcący czterokrotnie zwiększasz intensywność odczuwaną przez innych.
W MrRizz to jedno z najczęściej zadawanych pytań do obsługi: dlaczego perfumy nie są trwałe. Zwykle są trwałe – po prostu Ty przestajesz je wyczuwać. Jeśli chcesz sprawdzić, jak Twój nos reaguje na nową woń, możesz najpierw wypróbować próbkę perfum.
Jak zresetować nos
Wyjdź z pomieszczenia na dziesięć do piętnastu minut, najlepiej na zewnątrz. Zwykle to wystarczy.
Pomaga również powąchanie miejsca na skórze bez perfum, na przykład zgięcia łokcia. Sztuczka z ziarnami kawy, oferowana w wielu perfumeriach, działa gorzej, niż głosi jej reputacja – kawa jest tylko kolejnym silnym bodźcem, a nie gumką do wycierania dla nosa.
Jak sprawdzić, czy nadal pachniesz
Zapytaj konkretną osobę. Ogólne pytanie rzucone w pomieszczeniu nie działa, ponieważ ludzie odpowiadają z grzeczności.
Druga opcja: zdejmij sweter lub szalik i powąchaj go. Materiał nie ma receptorów, więc nie ulega adaptacji – jeśli wyczuwasz na nim perfumy, nadal masz je na skórze.
Badania nad adaptacją węchową opublikowało Monell Chemical Senses Center, a przegląd zaburzeń węchu oferuje NIDCD.
Najczęściej zadawane pytania
Jak długo trwa adaptacja?
Od piętnastu do trzydziestu minut u większości osób. W przypadku bardzo intensywnych perfum może to potrwać nawet godzinę.
Czy to oznacza, że mam słaby węch?
Nie. To normalna funkcja układu nerwowego, którą ma każdy.
Mam więc spryskać się ponownie?
Nie wcześniej niż cztery godziny po pierwszym rozpyleniu. Do tego czasu osoby w Twoim otoczeniu niemal na pewno Cię wyczuwają.
Dlaczego czuję zapach cudzych perfum, ale nie swoich?
Ponieważ zapach cudzych perfum jest dla Twojego nosa nowym bodźcem, podczas gdy mózg zdążył już przenieść Twój zapach do tła.